Τα μακαρόνια πριν τον Μάρκο Πόλο

Τα πρώτα ίχνη των αποξηραμένων ζυμαρικών στην Ιταλία αλλά και της αντίστοιχης βιομηχανίας εντοπίζονται στην περιήγηση της Σικελίας που έγραψε ο Άραβας γεωγράφος Ίντριζι επί του βασιλιά Ρουγγέρου Β’, τον 12ο αιώνα.
Στο Βιβλίο του Ρουγγέρου (Kitāb Rujārī) που δημοσιεύτηκε στο 1154, ο Aλ-Ιντρίζι, γεωγράφος του Ρουγγέρου Β’ της Σικελίας, περιγράφει την Τράβια, ένα χωριό 30 χλμ από το Παλέρμο, και λέει ότι εκεί υπήρχαν πολλοί μύλοι με παραγωγή επιμηκών και καμπυλωτών ζυμαρικών που αποτελούσαν την μετεξέλιξη του làganum των Ρωμαίων. Στη συνέχεια ονομάστηκαν βερμιτσέλι και τέλος σπαγκέτι, τότε όμως ήταν γνωστά με το όνομα ιτρύα, που ακόμα χρησιμοποιείται για κάποια ζυμαρικά της Νότιας Ιταλίας με τον τύπο trija ή και tria), και τα έστελναν μέσω καραβιών σε μεγάλες ποσότητες σε όλη τη χριστιανική και ισλαμική Μεσόγειο. Έτσι αναπτύχθηκε ένα εμπόριο πολύ σημαντικό με κατεύθυνση από τη Σικελία προς τη Βόρεια Ιταλία και προς Νότο προς την Αφρική όπου τα ζητούσαν οι Βέρβεροι.

«…τα φημισμένα αποξηραμένα ζυμαρικά με προέλευση από την Αραβική Σικελία που η παραγωγή τους γινόταν στη Νότια Ιταλία…»
(Anna Martellotti, Οι συνταγές του Φρειδερίκου, II, σ. 95)

Προς το τέλος του 12ου αιώνα, χάρη στα εμπορικά δίκτυα του νησιού με το ηπειρωτικό κομμάτι του βασιλείου, τα πρωτόγονα σικελικά σπαγκέτι άρχισαν να διαδίδονται όλο και περισσότερο στο Αμάλφι και στη Νάπολη, και έπειτα, μεταξύ 13ου και 14ου αιώνα, στο Σαλέρνο, όπου απέκτησαν την οριστική τους μορφή καθώς τις σημερινές τεχνικές αποξήρανσης.
Το ίδιο διάστημα στο Γκρανάνο έκαναν την εμφάνισή τους οι πρώτες βιοτεχνίες ζυμαρικών που γνώρισαν μεγαλύτερη επιτυχία από τα αντίστοιχα του Σαλέρνο. Το Γκρανάνο διεύρυνε την παραγωγή του και απορρόφησε σχεδόν εξ ολοκλήρου την παραγωγή του Αμάλφι. Η μεγάλης κλίμακας παραγωγή ξηρών ζυμαρικών διευρύνθηκε και τελειοποιήθηκε με τη χρήση σκληρού σιταριού και όλο και πιο αποτελεσματικών μηχανημάτων. Χάρη στο μικροκλίμα του, με αέρα, ήλιο και το κατάλληλο ποσοστό υγρασίας, το έδαφος στο Γκρανάνο ήταν ιδανικό για την παραγωγή των σπαγκέτι. Στο 16ο αιώνα ο μεγάλος λοιμός της Νάπολης ευνόησε την κατανάλωση αποξηραμένων ζυμαρικών, και κυρίως των σπαγκέτι.

Στις αρχές του 19ου αιώνα, στη Νάπολη, καθώς και σε άλλες περιοχές της Καμπανίας, παρατηρείται μια πρώτη απόπειρα εκσυγχρονισμού των εγκαταστάσεων για την παραγωγή των ζυμαρικών. Στο έργο του ναπολιτάνου ποιητή και θεατρικού συγγραφέα Αντόνιο Βιβιάνι, με τίτλο “Τα μακαρόνια της Νάπολης”, που δημοσιεύτηκε στο 1824, κάνει πρώτη φορά την εμφάνισή του η λέξη σπαγκέτι, δηλαδή «μικρός σπάγγος», λόγω του σχήματός τους, και το όνομα αυτό θα καθιερωθεί μέχρι σήμερα αντικαθιστώντας το πιο γενικό «μακαρόνια» και βερμιτσέλι (σήμερα χρησιμοποιείται για σπαγκέτι μεγαλύτερου διαμετρήματος), που απαντάνε σε παλαιότερες γραπτές πηγές. Στο ίδιο έργο περιγράφονται επίσης οι διάφοροι σταθμοί στην παραγωγή των σπαγκέτι.

[Πηγή: Βικιπαίδεια]