ΠΑΜΕ ΘΕΑΤΡΟ ΜΕ ΤΟΝ ΠΙΠΟ ΝΤΕΛΜΠΟΝΟ

Ο Πίπο Ντελμπόνο, συγγραφέας, σκηνοθέτης και ηθοποιός για το θέατρο και τον κινηματογράφο, από τους πιο καταξιωμένους στο σύγχρονο θεατρικό στερέωμα της Ιταλίας, έλαβε μέρος στην πρωτοβουλία #laculturanonsiferma (ο πολιτισμός δεν σταματάει) που διοργανώθηκε από την Περιφέρεια της Εμίλια Ρομάνια σε συνεργασία με την Εμίλια Ρομάνια Τεάτρο (ERT) προτείνοντας μερικές παραστάσεις από το ρεπερτόριο του θιάσου του οι οποίες αφηγούνται σε διάστημα περίπου δέκα ετών το θέατρο και τα μελλοντικά σχέδια του Πίπο Ντελμπόνο. Χαρακτηριστικό γνώρισμα των έργων του είναι η συμμετοχή ανθρώπων από το περιθώριο της κοινωνίας οι οποίοι έγιναν τακτικά μέλη της ομάδας εργασίας προκειμένου να ζωντανέψουν μια μοναδική σκηνική εμπειρία: ένα ποιητικό χαρμάνι από εικόνες, πρωτότυπη γραφή, μουσική και χορό. Τα έργα του παρουσιάστηκαν σε μεγάλες περιοδείες σε όλον τον κόσμο με πολύ μεγάλη επιτυχία και τώρα μας δίνεται εκτάκτως η ευκαιρία να τα παρακολουθήσουμε από τα σπίτια μας.

Η πρωτοβουλία για τη διάδοση των παραστάσεων απέκτησε τώρα καινούρια, καθαρά φιλόδοξη μορφή. Επιτέλους το παγκόσμιο κοινό θα έχει στη διάθεσή του μερικές παραστάσεις του ρεπερτορίου μας.

Ο Πίπο Ντελμπόνο γεννήθηκε στο Βαράτσε το 1959. Είναι συγγραφέας, ηθοποιός και σκηνοθέτης.

Την δεκαετία του ’80 σπούδασε θέατρο σε μια παραδοσιακή σχολή που παράτησε μετά τη γνωριμία του με τον Πέπε Ρομπλέντο, Αργεντινό ηθοποιό του Libre Teatro Libre (θεατρικό σχήμα που ιδρύθηκε την δεκαετία του ’70 στη Λατινική Αμερική και αξιοποιούσε τη συλλογική δημιουργία ως εκφραστικό τρόπο καταγγελίας της δικτατορίας στη χώρα του). Μαζί εγκαταστάθηκαν στη Δανία και μπήκαν στην Ομάδα Farfa υπό τη διεύθυνση της Ιμπέν Νάγκελ Ράσμουσεν, ιστορικής ηθοποιού του Odin Teatret, και ο Ντελμπόνο άρχισε μια εναλλακτική πορεία προκειμένου να βρει μια καινούρια θεατρική γλώσσα.

Ο Ντελμπόνο μελετάει τις αρχές του θεάτρου της Άπω Ανατολής και κατά τη διάρκεια των ταξιδιών του σε Ινδία, Κίνα και Μπαλί δουλεύει σκληρά και μεθοδικά πάνω στο σώμα του και τη φωνή του. Το 1987 ανέβασε την πρώτη του παράσταση, «Ο καιρός των δολοφόνων», και την ίδια χρονιά γνωρίστηκε με την Πίνα Μπάους η οποία τον κάλεσε στο Wuppertaler Tanztheater. Η συνεργασία με την Πίνα Μπάους αποτελεί σημαντικό σταθμό στην καλλιτεχνική πορεία του σκηνοθέτη.

Το θέατρο του Ντελμπόνο δεν περιορίζεται στην παράσταση. Πρόκειται για συνολική δημιουργία της οποίας οι συντελεστές αποτελούν έναν πυρήνα σταθερό στον χρόνο, που εμπλουτίζεται διαρκώς. Ήδη από το πρώτο έργο του διακρίνουμε τα βασικά γνωρίσματα του μοναδικού θεατρικού λεξιλογίου του που θα το βρούμε ξανά σε όλες τις μετέπειτα παραγωγές του.

Το 1989 παρουσίασε «Θάνατος από μουσική», μια σιωπηλή και μινιμαλιστική ποιητική σύνθεση που την ανέβασε σε ένα μεγάλο χώρο γεμάτο με χάρτινες βαρκούλες. Την επόμενη χρονιά, το 1990, παρουσίασε «Το Τείχος», πρώτο έργο με χορό, ηθοποιούς και χορωδία. Το 1992 ακολούθησε το «Ερρίκος Ε», βασισμένο στο Σαίξπηρ, το μοναδικό έργο του Ντελμπόνο βασισμένο σε άλλο θεατρικό έργο.

Στο «Ο θυμός», του 1995, αποτίνει φόρο τιμής στον Πιερ Πάολο Παζολίνι και προτείνει μια καινούρια θεατρική προσέγγιση που θα φτάσει στην ολοκλήρωσή της στο «Άστεγοι» (1997), που τιμήθηκε με το βραβείο Ubu 1997 «για την αναζήτηση ανάμεσα στη ζωή και στην τέχνη» και το βραβείο της κριτικής το 1998. Η συνάντηση με ανθρώπους που ζουν στο περιθώριο της κοινωνίας αποτελεί μια στροφή στην τέχνη του και πρώτη φορά πρωταγωνιστής στο «Άστεγοι» είναι ο Μπομπό.

Ο Μπομπό είναι ένας κωφάλαλος, αγράμματος, μικροκαμωμένος άνθρωπος που πέρασε 45 χρόνια της ζωής του στο ψυχιατρικό νοσοκομείο της Αβέρσα, όπου ο Ντελμπόνο τον συνάντησε σε κάποιο εργαστήρι του. Ο Πίπο αναγνωρίζει στον Μπομπό και στις χειρονομίες του τις αρχές του θεάτρου της Άπω Ανατολής. Τα στοιχεία που ο Πίπο είχε αφομοιώσει ύστερα από πολλά χρόνια εκπαίδευσης, ήταν πέρα για πέρα φυσιολογικά για τον Μπομπό, ο οποίος συνόδευε την ερμηνεία του με απόλυτη ακρίβεια, χωρίς ίχνος ρητορείας.

Έπειτα στην παράσταση «Πόλεμος» (1998) θα συμπράξουν ο Νέλσον Λαρίτσα, άστεγος με ευγενές παρουσιαστικό, και ο Τζανλούκα Μπαλαρέ, πρώην μαθητής της μητέρας του Πίπο, με σύνδρομο Down, που τον γνώρισε χάρη στη μητέρα του. Ο Ντελμπόνο δεν αποκαλεί το θέατρό του «κοινωνικό» και δικαιολογεί την επιλογή των συγκεκριμένων ηθοποιών με την ικανότητά τους να δίνουν σάρκα και οστά στο ποιητικό του όραμα σύμφωνα με το οποίο κεντρικό ρόλο στο θέατρο έχουν οι άνθρωποι και όχι οι χαρακτήρες, γιατί το δικό του θέατρο δεν είναι ψυχολογικό αλλά θέατρο μακριά από ακαδημαϊκά στερεότυπα.

Πέρα από τον Πίπο, τον Πέπε, τον Μπομπό και τον Τζανλούκα, στην πορεία θα προστεθούν και άλλοι ηθοποιοί που θα αποτελέσουν μέχρι σήμερα τον πυρήνα του θιάσου: οι Ντόλυ Αλμπερτίν, Μαργκερίτα Κλεμέντε, Ιλάρια Ντιστάντε, Σιμόνε Γκοτζάνο, Μάριο Ιντρούλιο, Τζάνι Παρέντι και Γκράτσια Σπινέλα.

Στο «Πόλεμος», του 1998, και στο «Έξοδος» είναι εμφανής η προσπάθεια να αποκτήσει η γλώσσα μια κυβιστική αντίληψη. Το ίδιο διάστημα ο Ντελμπόνο προτείνει δυο συνθέσεις για χορωδία, «Ιθάκη» και «Her bijt» (που στα Κουρδικά σημαίνει «να ζήσεις για πάντα»), και οι δυο με στόχο την αξιοποίηση μεγάλων χώρων: η πρώτη ανέβηκε στα ναυπηγεία της Πιέτρα Λίγκουρε με σαράντα συντελεστές· η δεύτερη παρουσιάστηκε στη Μπιενάλε της Βενετίας με ηθοποιούς και μουσικούς αλλοδαπούς και τσιγγάνους.

Τον Ιούλιο του 2000 παρουσίασε στη Γκιμπελίνα, στη Σικελία, το έργο του «Η Σιωπή», που εμπνεύστηκε από το σεισμό του 1968 στο Μπέλιτσε· ανέβηκε στο Cretto του γλύπτη Αλμπέρτο Μπούρι, ένα μεγάλο σάβανο από λευκή πέτρα που κάλυπτε την ερειπωμένη πόλη.

Το 2002 παρουσίασε το «Άνθρωποι από πλαστική» στο θέατρο delle Passioni της Μόντενα. Πρόκειται για εξωστρεφές οπτικό σύμπαν με τη μουσική του Φρανκ Τζάπα και την πνευματική διαθήκη της Σάρα Κέιν.

Το 2003 ο Θίασος του Πίπο Ντελμπόνο παρουσίασε το έργο «Πόλεμος» στην Παλαιστίνη και στο Ισραήλ όπου γυρίστηκε και το ομώνυμο ντοκιμαντέρ. Το 2004 το ίδιο έργο γυρίστηκε σε ταινία, την πρώτη του Πίπο Ντελμπόνο, και απέσπασε το βραβείο Ντονατέλο καλύτερου ντοκιμαντέρ.

«Κραυγή» παρουσιάστηκε στο Φεστιβάλ της Αβινιόν στις 13 Ιουλίου 2004 στην Carrière de Boulbon (διάσημη γιατί εκεί ανέβηκε το Μαχαμπαράτα του Πήτερ Μπρουκ). Από τα αξιοσημείωτα της παράστασης είναι οι έκτακτες συμμετοχές των Ουμπέρτο Ορσίνι, Τζοβάνα Μαρίνι και η Φιλαρμονική του Λαϊκού Μουσικού Σχολείου της συνοικίας Τεστάτσο της Ρώμης.

Τον Ιούνιο του 2005 ο Ντελμπόνο συμμετέχει σε μια σειρά από διαλέξεις με θέμα την αγάπη, πάνω στις οποίες βασίστηκε ο μονόλογος «Ιστορίες του Ιουνίου». Ο Πίπο κάνει αναδρομή στις εμπειρίες του, ανακαλεί τους ανθρώπους που γνώρισε και τον αγώνα της ζωής με το θέατρο, και το 2008 το ομότιτλο βιβλίο θα κυκλοφορήσει από τον εκδοτικό οίκο Garzanti.

Το 2006 παρουσίασε το «Αυτό το άγριο σκοτάδι», που αναφέρεται στο ομότιτλο, αυτοβιογραφικό βιβλίο του Αμερικανού συγγραφέα Χάρολντ Μπρόνδκει που πέθανε από AIDS. Ένα σπαρακτικό ταξίδι στα όρια της ζωής και της κανονικότητας, πλούσιο σε προσωπικές αναφορές και ελεγειακές εξάρσεις που μιλάει για το θάνατο με τρυφερότητα και λεπτότητα. Την ίδια χρονιά στο Φεστιβάλ της Ρώμης παρουσίασε την δεύτερη ταινία μεγάλου μήκους με τίτλο «Η Κραυγή» όπου στο αυτοβιογραφικό πλαίσιο δυο χρόνων ξεδιπλώνεται η ουσία μιας ολόκληρης ζωής με αποκορύφωμα την συνάντηση με τον Μπομπό.

Το 2008 ακολουθεί «Το Ψέμα», που πραγματεύεται αφενός το όλο και πιο έντονο κλίμα μισαλλοδοξίας κατά των μεταναστών που παρατηρείται στην Ιταλία και αφετέρου το τραγικό θάνατο επτά εργατών στο θλιβερά διάσημο εργοστάσιο της Thyssen Krupp στο Τορίνο εξαιτίας των ελλιπών μέτρων προστασίας.

Το 2009 στο Φεστιβάλ του Λοκάρνο παρουσίασε την τρίτη ταινία μικρού μήκους με τίτλο «Ο Φόβος», εξ ολοκλήρου γυρισμένη με το κινητό του, που απέσπασε το βραβείο Boccalino d’Oro 2009 των ανεξάρτητων κριτικών, και παρουσίασε την πρώτη ταινία μικρού μήκους, με τίτλο «Blue Sofa», με σενάριο δικό του και των Λάρα Φρεμντερ και Τζουζέππε Μπαρέζι. Την ίδια χρονιά στο Βρότσλαβ ο Ντελμπόνο τιμήθηκε με το βραβείο Ευρώπη.

Το 2010 η διεθνής επιτροπή του 32ου Φεστιβάλ ταινιών μικρού μήκους του Κλερμόν Φεράν απένειμε πρώτη φορά σε Ιταλικό έργο το Μεγάλο Βραβείο στο «Blue Sofa».

Το 2011 στο Θέατρο Βέρντι της Πάντοβα παρουσίασε το έργο «Ύστερα από τη μάχη», όπου αποτίνει φόρο τιμής στους τελευταίους με τη έκτακτη συμμετοχή του βιολονίστα Άλεξ Μπαλανέσκου και της χορεύτριας Marie Agnès Gillot της Όπερας του Παρισιού. Η παράσταση χαρακτηρίστηκε ένας ύμνος στην αγάπη και απέσπασε το Βραβείο UBU 2011 καλύτερης παράστασης.

Ο Θίασος Πίπο Ντελμπόνο συμμετείχε σε πολλά διεθνή θεατρικά φεστιβάλ μεταξύ των οποίον το Φεστιβάλ του Αβινιόν, που τον φιλοξένησε τέσσερις φορές, ως συμπαραγωγός της παράστασης «Κραυγή». Πολλά θέατρα διοργάνωσαν αφιερώματα στο θίασό του μεταξύ των οποίων τα Théâtre du Rond Point του Παρισιού, CCB της Λισαβόνας, Palais des Beaux Arts των Βρυξελλών, Berliner Festpiele του Βερολίνου, Festival Otono της Μαδρίτης. Το «Ερρίκος Ε» ανέβηκε από το Royal Shakespeare Company του Stratford-upon-Avon.

Ο Θίασος Ντελμπόνο περιόδευσε σε περισσότερες από πενήντα χώρες, μοναδική περίπτωση στην ιστορία του Ιταλικού θεάτρου.

Μερικές εκδόσεις για το έργο του Ντελμπόνο: Mon théâtre, Actes Sud· Le corps de l’acteur, Les Solitaires Intespestifs· El teatro de la rabia, Punto Aparte· Récits de juin, Actes Sud· Racconti di giugno, Garzanti· Regards, Actes Sud· Corpi senza menzogna, Barbès· Dopo la battaglia, Barbès.

Για το Πειραματικό Θέατρο του Σπολέτο σκηνοθέτησε την όπερα Studio per Obra Maestra.

https://emiliaromagnateatro.com/speciale-pippo-delbono/

Παραστάσεις (online έως 30/11/2020)

από 09/10/2020

Ευαγγέλιο

από 23/10/2020

Ορχιδέες

από 06/11/2020

Ύστερα από τη μάχη

από 20/11/2020

Αυτό το άγριο σκοτάδι