Περιεχόμενα

Ο Δάσκαλος χωρίς κανόνες

Αφιέρωμα στον Καμιλέρι

Ο Αντρέα Καμιλέρι υπήρξε σκηνοθέτης, συγγραφέας και σεναριογράφος για την τηλεόραση και το θέατρο, όμως η λογοτεχνική του καταξίωση ήρθε πολύ αργότερα: μετά το βιβλίο Η ροή των πραγμάτων (1978), το οποίο πέρασε σχεδόν απαρατήρητο, το 1980 κυκλοφόρησε Καπνός στον ορίζοντα, το πρώτο μιας σειράς από μυθιστορήματα που διαδραματίζονται στη (φανταστική) Σικελική πολίχνη της Βιγκάτα, προς τα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ου αιώνα. Η μεγάλη επιτυχία όμως ήρθε μόλις το 1994 με το Την εποχή του κυνηγιού, και ακολούθησαν το 1995 Ο ζυθοποιός του Πρέστον (παγκόσμια επιτυχία), Αίτηση για τηλέφωνο και Η κίνηση του άλογου (1999). Πάλι στη Βιγκάτα, αλλά στις μέρες μας, διαδραματίζονται οι περιπέτειες του επιθεωρητή Μονταλμπάνο, πρωταγωνιστή της λογοτεχνικής καθώς και της πετυχημένης τηλεοπτικής σειράς.

Πώς γεννήθηκε ο χαρακτήρας του Μονταλμπάνο;
<< Tο όνομα του επιθεωρητή αποτελεί φόρο τιμής στον Ισπανό συγγραφέα Μανουέλ Βάθκεθ Μονταλμπάν, όχι όμως εξαιτίας των αστυνομικών του βιβλίων και του γνωστού του αστυνομικού χαρακτήρα Πέπε Καρβάλιο. Πριν πολλά χρόνια διάβασα «Τον πιανίστα» από το οποίο εμπνεύστηκα το δικό μου Ζυθοποιό του Πρέστον.
Αργότερα έπρεπε να βρω όνομα στον δικό μου αστυνομικό χαρακτήρα και διάλεξα Μονταλμπάνο πρώτον γιατί είναι πολύ διαδεδομένο σικελικό επίθετο, και δεύτερον για να ευχαριστήσω τον Βάθκεθ Μονταλμπάν.
Να προσθέσω ότι η αστυνομική λογοτεχνία και ο αστυνομικός χαρακτήρας που επινόησα γεννήθηκαν για μένα από την προσωπική μου ανάγκη για τάξη, γιατί βασικά συστατικά της αστυνομικής λογοτεχνίας είναι η σωστή χρονική αλληλουχία, η συγκρότηση και η καθαρή αφηγηματική δομή. Πρόκειται για στοιχεία ανύπαρκτα στα μέχρι τότε βιβλία μου, οπότε είπα να δοκιμάσω τις αντοχές μου και να διαπιστώσω αν μπορούσα να γράψω μες στην προκρούστεια κλίνη της αστυνομικής λογοτεχνίας.

Πόσο σημαντική είναι η ομάδα για τον επιθεωρητή Μονταλμπάνο;
<<Πάρα πολύ. Η ομάδα είναι εκ των ων ουκ άνευ. Γνωρίζω την περίπτωση ενός εισαγγελέα ο οποίος αρνήθηκε να μετατεθεί σε άλλη εισαγγελία επειδή ήταν σίγουρος ότι δεν θα έβρισκε ποτέ μια ομάδα εξίσου αποτελεσματική με εκείνη που θα εγκατέλειπε. Στις αστυνομικές υποθέσεις η ομαδική εργασία είναι θεμελιώδης.

Πόσο σημαντική είναι η σκιαγράφηση της συμπεριφοράς και του ψυχισμού του αστυνομικού χαρακτήρα στη διαμόρφωσή του;
<< Πολύ σημαντική γιατί μόνο έτσι ζωντανεύει. Πρόσφατα αναφέρθηκα στον Έντγκαρ Ουάλας, αστυνομικό συγγραφέα σχεδόν ξεχασμένο σήμερα ακριβώς επειδή δεν κατάφερε να δημιουργήσει έναν αναγνωρίσιμο αστυνομικό χαρακτήρα. Αναφέρθηκα όμως, αρνητικά, και στην Αγκάθα Κρίστι, αν και ο Ηρακλής Πουαρό είναι υποδειγματικός αστυνομικός χαρακτήρας.
<<Όμως τα χούγια και οι συνήθειες του αστυνομικού χαρακτήρα έχουν σημασία γιατί επιτρέπουν στον αναγνώστη να τον αγαπήσουν και τον παρακινούν να τον παρακολουθήσουν σε όλες τις περιπέτειές του.

Υπάρχει κάτι από τον Αντρέα Καμιλέρι στο Μονταλμπάνο;
<< Από μένα τίποτα, από τον πατέρα μου όμως υπάρχουν πολλά… δεν το ανακάλυψα εγώ αλλά η γυναίκα μου.

Συνέντευξη στην Μαρία Αγκοστινέλι, RAIcultura
https://www.raicultura.it/